
Jak przedłużyć wąż ogrodowy?
Posiadanie ogrodu to marzenie wielu osób, które pozwala na kontakt z naturą i stworzenie własnej oazy spokoju. Jednak utrzymanie go w dobrym stanie wymaga odpowiedniego narzędzia, jakim jest wąż ogrodowy. Często jednak okazuje się, że nasz obecny wąż jest za krótki, aby dotrzeć do wszystkich potrzebnych miejsc, takich jak odległe rabaty kwiatowe, drzewa owocowe czy nawet oddalone części trawnika. W takiej sytuacji pojawia się naturalne pytanie: jak przedłużyć wąż ogrodowy, aby zapewnić sobie swobodę ruchu i efektywne nawadnianie? Istnieje kilka sprawdzonych metod, które pozwalają na rozwiązanie tego problemu, zarówno przy użyciu gotowych akcesoriów, jak i poprzez samodzielne modyfikacje. Kluczem jest wybór rozwiązania dopasowanego do naszych potrzeb, budżetu i umiejętności technicznych.
Przedłużenie węża ogrodowego może być konieczne z wielu powodów. Może to być efekt powiększenia ogrodu, zmiany jego układu, czy po prostu zakup nowego, krótszego węża w celu oszczędności. Niezależnie od przyczyny, istnieją praktyczne sposoby, aby zwiększyć jego zasięg. Ważne jest, aby podejść do tego zadania w sposób przemyślany, biorąc pod uwagę rodzaj węża, ciśnienie wody, które musi być utrzymane, oraz trwałość połączenia. Zbyt słabe lub nieprawidłowe połączenie może prowadzić do wycieków, spadku ciśnienia wody, a nawet do uszkodzenia węża, co w konsekwencji generuje dodatkowe koszty i frustrację. Dlatego też, zanim zdecydujemy się na konkretną metodę, warto zapoznać się z dostępnymi opcjami i ich potencjalnymi zaletami i wadami.
W dzisiejszych czasach rynek oferuje szeroki wybór akcesoriów do systemów nawadniających, które ułatwiają modyfikacje i rozbudowę. Nie trzeba być ekspertem, aby samodzielnie poradzić sobie z przedłużeniem węża. Wystarczy odrobina chęci i dostęp do podstawowych narzędzi. W tym artykule przyjrzymy się różnym technikom, które pozwolą Ci cieszyć się w pełni funkcjonalnym systemem nawadniania, bez względu na wielkość i ukształtowanie Twojego ogrodu. Omówimy zarówno proste rozwiązania, jak i te wymagające nieco więcej zaangażowania, abyś mógł wybrać najodpowiedniejszą dla siebie ścieżkę.
Z jakich powodów przedłuża się wąż ogrodowy przy użyciu łączników?
Jednym z najpopularniejszych i najprostszych sposobów na przedłużenie węża ogrodowego jest zastosowanie specjalnych łączników. Te niewielkie, ale niezwykle praktyczne akcesoria pozwalają na bezproblemowe połączenie dwóch odcinków węża, tworząc w ten sposób jeden, dłuższy. Łączniki dostępne są w różnych wariantach, dopasowanych do średnicy węży i systemów ich mocowania. Najczęściej spotykane są łączniki szybkozłączki, które dzięki specjalnemu mechanizmowi pozwalają na błyskawiczne i pewne połączenie węży bez użycia dodatkowych narzędzi. Ich zaletą jest szybkość montażu i demontażu, co jest szczególnie przydatne, gdy potrzebujemy często zmieniać konfigurację naszego systemu nawadniania.
Innym rodzajem łączników są te wymagające skręcenia lub zacisków. Są one zazwyczaj bardziej trwałe i zapewniają lepszą szczelność, co jest ważne przy wyższym ciśnieniu wody. W tym przypadku zazwyczaj potrzebujemy śrubokręta lub klucza, aby dokręcić śruby mocujące, które dociskają wąż do złączki. Wybór odpowiedniego łącznika zależy od rodzaju węża, z którym mamy do czynienia. Węże wykonane z miękkiego, elastycznego materiału będą dobrze współpracować z łącznikami szybkozłączkami, podczas gdy węże o grubszych ściankach mogą wymagać bardziej solidnych rozwiązań ze śrubunkami.
Przedłużenie węża ogrodowego przy użyciu łączników ma wiele zalet. Po pierwsze, jest to rozwiązanie ekonomiczne, ponieważ zazwyczaj jest tańsze niż zakup nowego, dłuższego węża. Po drugie, jest to rozwiązanie ekologiczne, ponieważ pozwala na ponowne wykorzystanie istniejącego sprzętu. Po trzecie, jest to rozwiązanie uniwersalne, ponieważ pozwala na tworzenie dowolnej długości węża, dopasowując ją do konkretnych potrzeb. Warto jednak pamiętać o kilku kluczowych kwestiach. Upewnij się, że łącznik jest kompatybilny z Twoim wężem pod względem średnicy i typu mocowania. Zawsze sprawdzaj szczelność połączenia po zakończeniu montażu, aby uniknąć niepotrzebnych strat wody.
Oto kilka kluczowych elementów, na które warto zwrócić uwagę przy wyborze i stosowaniu łączników do węży ogrodowych:
- Rodzaj łącznika: wybieraj między szybkozłączkami, złączkami skręcanymi lub zaciskowymi, w zależności od potrzeb i rodzaju węża.
- Średnica węża: upewnij się, że średnica wewnętrzna łącznika odpowiada średnicy zewnętrznej Twojego węża.
- Materiał wykonania: preferuj łączniki wykonane z trwałych materiałów, odpornych na warunki atmosferyczne i promieniowanie UV, takich jak mosiądz lub wysokiej jakości tworzywa sztuczne.
- Szczelność: dokładnie sprawdź połączenie po montażu, aby zapobiec wyciekom wody.
- Kompatybilność: jeśli używasz węży różnych producentów, upewnij się, że złączki są uniwersalne lub że posiadają odpowiednie adaptery.
Jak samodzielnie przedłużyć wąż ogrodowy, łącząc dwa kawałki?
Jeśli dysponujemy dwoma krótszymi wężami ogrodowymi, które chcemy połączyć w jeden dłuższy, możemy to zrobić samodzielnie, wykorzystując odpowiednie narzędzia i techniki. Kluczowe jest tutaj zapewnienie szczelnego i trwałego połączenia, które wytrzyma ciśnienie wody. Pierwszym krokiem jest przygotowanie końcówek węży. Jeśli końcówki są już wyposażone w złączki, wystarczy użyć odpowiedniego łącznika, tak jak opisano w poprzedniej sekcji. Jeśli jednak węże nie mają żadnych fabrycznych złączek, konieczne będzie ich zamontowanie.
Aby zamontować złączki na końcach węży, zazwyczaj potrzebujemy specjalnych narzędzi, takich jak zaciskarka do węży i odpowiednie złączki. W przypadku węży zbrojonych, które są bardziej sztywne, może być potrzebne delikatne podgrzanie końcówki węża w ciepłej wodzie, aby ułatwić nasadzenie złączki. Następnie, za pomocą zaciskarki, należy mocno zacisnąć opaskę na wężyku, która zabezpieczy złączkę i zapobiegnie jej wysunięciu się pod wpływem ciśnienia. Ważne jest, aby wybrać złączki i opaski dopasowane do średnicy węża, aby zapewnić maksymalną szczelność.
Innym sposobem na samodzielne przedłużenie węża, zwłaszcza w sytuacji awaryjnej lub gdy nie mamy dostępu do specjalistycznych złączek, jest użycie taśmy uszczelniającej i opasek zaciskowych. Po nałożeniu jednego węża na drugi (jeśli jest to możliwe i średnice są zbliżone) lub po połączeniu ich końcówek za pomocą specjalnego reduktora, należy bardzo dokładnie owinąć miejsce połączenia taśmą uszczelniającą, wielokrotnie nakładając kolejne warstwy. Następnie, aby wzmocnić połączenie i zapewnić jego szczelność, należy mocno zacisnąć dwie lub trzy opaski zaciskowe wzdłuż owiniętego odcinka. Ta metoda jest mniej trwała niż użycie profesjonalnych złączek, ale może być skutecznym rozwiązaniem tymczasowym.
Pamiętaj, że jakość wykonanego połączenia ma kluczowe znaczenie dla dalszego użytkowania węża. Niewłaściwie wykonane połączenie może prowadzić do ciągłych wycieków, obniżenia ciśnienia wody, a w skrajnych przypadkach do rozerwania węża. Dlatego zawsze warto zainwestować w dobrej jakości złączki i narzędzia, a jeśli nie jesteś pewien swoich umiejętności, rozważ skorzystanie z pomocy fachowca lub wybierz gotowe rozwiązania w postaci przedłużaczy.
Przy jakich warunkach przedłuża się wąż ogrodowy za pomocą dodatkowego odcinka?
Decyzja o przedłużeniu węża ogrodowego za pomocą dodatkowego odcinka jest często podyktowana konkretnymi potrzebami i warunkami panującymi w ogrodzie. Podstawowym czynnikiem jest oczywiście niewystarczająca długość obecnego węża, aby swobodnie dotrzeć do wszystkich miejsc wymagających nawadniania. Może to być spowodowane powiększeniem ogrodu, pojawieniem się nowych roślin, czy też zmianą lokalizacji źródła wody, na przykład kranu zewnętrznego. Ważne jest, aby przed podjęciem decyzji dokładnie zmierzyć odległość, jaką chcemy uzyskać, a także uwzględnić wszelkie przeszkody terenowe, takie jak krzewy, skalniaki czy nierówności terenu, które mogą wymagać dodatkowego zapasu długości węża.
Kolejnym istotnym aspektem jest ciśnienie wody dostępne w naszym systemie. Każde dodatkowe połączenie i każdy metr przedłużenia węża generuje pewne straty ciśnienia. Jeśli nasz wąż jest już na granicy możliwości, a chcemy go znacznie przedłużyć, może się okazać, że woda będzie płynąć zbyt słabym strumieniem, aby efektywnie nawadniać rośliny, zwłaszcza te wymagające silniejszego strumienia wody. Dlatego przed przedłużeniem warto sprawdzić ciśnienie wody w kranie i oszacować, jak dużą stratę jesteśmy w stanie zaakceptować. W przypadku bardzo długich odcinków węża, lub gdy wymagane jest utrzymanie wysokiego ciśnienia, warto rozważyć użycie grubszych węży, które charakteryzują się mniejszymi stratami ciśnienia, oraz zastosowanie wysokiej jakości, szczelnych łączników.
Typ i jakość materiału, z którego wykonany jest wąż, również ma znaczenie. Węże wielowarstwowe, wykonane z wysokiej jakości tworzyw, są bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne i promieniowanie UV, co przekłada się na ich trwałość. Przedłużając taki wąż, należy upewnić się, że nowy odcinek lub użyte łączniki są również wykonane z materiałów o podobnej jakości i odporności. Niewłaściwe dopasowanie materiałów może prowadzić do szybszego zużycia i konieczności częstszych napraw. Dodatkowo, przy wyborze dodatkowego odcinka węża, warto zwrócić uwagę na jego elastyczność. Bardzo sztywny wąż może być trudniejszy do manewrowania w ogrodzie, zwłaszcza przy zakrętach i omijaniu przeszkód.
Pod uwagę należy wziąć również sposób przechowywania węża. Jeśli nasz wąż jest często zwijany i rozwijany, ważne jest, aby połączenie było wykonane w sposób, który nie utrudni tego procesu. Zbyt sztywne lub nieprawidłowo zamocowane łączniki mogą powodować zaginanie się węża i utrudniać jego zwijanie. W przypadku węży przeznaczonych do pracy pod wysokim ciśnieniem, takich jak te używane z myjkami ciśnieniowymi, przedłużenie wymaga specjalistycznych rozwiązań, które zapewnią odpowiednią wytrzymałość i bezpieczeństwo.
Jakie są zalety przedłużenia węża ogrodowego wobec nowego zakupu?
Wybór przedłużenia istniejącego węża ogrodowego zamiast zakupu zupełnie nowego oferuje szereg znaczących korzyści, które warto wziąć pod uwagę. Przede wszystkim, jest to rozwiązanie znacznie bardziej ekonomiczne. Zakup nowego węża o odpowiedniej długości, zwłaszcza jeśli potrzebujemy bardzo długiego odcinka, może wiązać się ze znacznym wydatkiem. Przedłużenie za pomocą łączników i ewentualnie dodatkowego, krótszego odcinka węża, jest zazwyczaj o wiele tańszą opcją, pozwalającą na zaoszczędzenie pieniędzy, które można przeznaczyć na inne potrzeby ogrodowe.
Kolejnym ważnym aspektem jest ekologia. Przedłużając wąż, dajemy mu drugie życie i unikamy generowania niepotrzebnych odpadów. W dobie rosnącej świadomości ekologicznej, ponowne wykorzystanie istniejących przedmiotów jest coraz bardziej doceniane. Zamiast wyrzucać wąż, który jest nadal w dobrym stanie, ale po prostu za krótki, możemy go łatwo zmodyfikować i nadal z niego korzystać. Jest to postawa zgodna z zasadami gospodarki obiegu zamkniętego i ogranicza nasz ślad węglowy związany z produkcją i transportem nowych przedmiotów.
Przedłużenie węża daje również większą elastyczność i możliwość dopasowania systemu nawadniania do zmieniających się potrzeb. Ogrody ewoluują, pojawiają się nowe nasadzenia, a układ może ulec zmianie. Posiadając możliwość łatwego przedłużenia węża, możemy szybko reagować na te zmiany bez konieczności inwestowania w nowe, droższe rozwiązania. Możemy stworzyć system modułowy, który można łatwo rozbudować lub zmodyfikować w zależności od aktualnych wymagań, co daje większą kontrolę nad całym procesem nawadniania.
Oto kilka kluczowych zalet przedłużania węża ogrodowego:
- Oszczędność pieniędzy: jest to zazwyczaj tańsza alternatywa niż zakup nowego, dłuższego węża.
- Aspekty ekologiczne: minimalizuje ilość odpadów i promuje ponowne wykorzystanie zasobów.
- Elastyczność i personalizacja: pozwala na łatwe dopasowanie długości węża do specyficznych potrzeb ogrodu.
- Szybkość wdrożenia: często można dokonać przedłużenia w krótkim czasie, bez potrzeby czekania na dostawę nowego produktu.
- Wykorzystanie istniejących zasobów: pozwala na dalsze korzystanie z węża, który jest w dobrym stanie technicznym.
Dodatkowo, przedłużenie węża może być również sposobem na eksperymentowanie z różnymi długościami i konfiguracjami, aby znaleźć optymalne rozwiązanie dla swojego ogrodu. Możemy na przykład połączyć kilka krótszych węży, tworząc system, który jest łatwiejszy do przechowywania i manewrowania niż jeden bardzo długi wąż. Daje to większą kontrolę nad tym, jak woda dociera do poszczególnych części ogrodu.
W jaki sposób przedłużyć wąż ogrodowy z myślą o jego trwałości?
Aby zapewnić trwałość przedłużonego węża ogrodowego, kluczowe jest zastosowanie wysokiej jakości materiałów i staranne wykonanie połączeń. Wybierając dodatkowy odcinek węża, powinniśmy zwrócić uwagę na jego konstrukcję i materiał wykonania. Węże wielowarstwowe, wykonane z gumy lub wysokiej jakości PVC, wzmocnione siatką poliestrową, są znacznie bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne, przetarcia, zginanie i promieniowanie UV niż węże jednowarstwowe lub wykonane z gorszych materiałów. Taki wybór zapewni, że przedłużony wąż będzie służył przez wiele sezonów.
Sama metoda przedłużania ma fundamentalne znaczenie dla trwałości. Najlepszym rozwiązaniem, zapewniającym największą szczelność i wytrzymałość, jest użycie profesjonalnych złączek, które są dedykowane do konkretnego typu i średnicy węża. Łączniki wykonane z mosiądzu lub solidnego tworzywa sztucznego, które są montowane za pomocą opasek zaciskowych lub skręcanych śrubunków, gwarantują pewne i trwałe połączenie. Ważne jest, aby opaski zaciskowe były wykonane ze stali nierdzewnej, aby uniknąć korozji, która mogłaby osłabić połączenie i prowadzić do wycieków. Dokładne zaciskanie opasek jest kluczowe dla zapobiegania przedostawaniu się wody.
Jeśli decydujemy się na przedłużenie węża z wykorzystaniem szybkozłączek, warto wybrać modele renomowanych producentów, które są wykonane z trwałych materiałów i posiadają solidne mechanizmy blokujące. Chociaż szybkozłączki są wygodne w użyciu, ich trwałość może być nieco niższa niż w przypadku połączeń skręcanych, zwłaszcza jeśli są one narażone na częste obciążenia mechaniczne lub działanie silnych środków chemicznych. Regularne sprawdzanie stanu szybkozłączek i ich czyszczenie może przedłużyć ich żywotność.
Prawidłowe użytkowanie i konserwacja przedłużonego węża są równie ważne dla jego trwałości. Po zakończeniu pracy, wąż powinien być dokładnie opróżniony z wody, aby zapobiec jej zamarzaniu w zimie, co mogłoby prowadzić do pęknięć. Następnie powinien być zwinięty w luźne kręgi, unikając ostrych zagięć, i przechowywany w miejscu osłoniętym od bezpośredniego światła słonecznego i ekstremalnych temperatur. Unikanie przejeżdżania po wężu pojazdami mechanicznymi, przycinania go narzędziami ogrodniczymi czy narażania na kontakt z ostrymi przedmiotami, również znacząco przyczyni się do jego długowieczności.
Kolejnym aspektem jest odpowiednie podłączenie do źródła wody. Zbyt wysokie ciśnienie wody może nadmiernie obciążać wąż i połączenia, prowadząc do ich szybszego zużycia lub awarii. Jeśli mamy możliwość, warto zainstalować reduktor ciśnienia, który zapewni optymalne warunki pracy dla naszego systemu nawadniania. Pamiętajmy, że przedłużony wąż, zwłaszcza jeśli składa się z kilku odcinków, staje się bardziej podatny na uszkodzenia. Dlatego warto być szczególnie ostrożnym podczas jego użytkowania i regularnie kontrolować stan techniczny wszystkich połączeń.
Jak przedłużyć wąż ogrodowy w zależności od jego przeznaczenia?
Przeznaczenie węża ogrodowego ma kluczowe znaczenie przy wyborze metody jego przedłużenia. Inne wymagania stawiane są wężom używanym do podlewania delikatnych roślin na rabatach, a inne tym służącym do mycia samochodu czy obsługi urządzeń ciśnieniowych. W przypadku tradycyjnego podlewania trawników i rabat kwiatowych, gdzie ciśnienie wody jest zazwyczaj umiarkowane, możemy zastosować większość opisanych wcześniej metod, skupiając się na zapewnieniu dobrej szczelności połączeń. Węże o średnicy 1/2 cala lub 3/4 cala są najczęściej używane w ogrodach, a ich przedłużenie za pomocą standardowych łączników szybkozłączek lub skręcanych jest zazwyczaj wystarczające.
Jeśli jednak wąż ma służyć do bardziej wymagających zadań, takich jak mycie samochodu za pomocą specjalnej dyszy z silnym strumieniem, czy też do podłączenia go do myjki ciśnieniowej, wymagania dotyczące wytrzymałości i szczelności połączeń są znacznie wyższe. W takich przypadkach należy używać węży o zwiększonej odporności na ciśnienie i wybierać łączniki przeznaczone do pracy pod wysokim obciążeniem. Szybkozłączki w tym zastosowaniu powinny być wykonane z metalu, najlepiej mosiądzu, i posiadać dodatkowe zabezpieczenia, aby zapobiec przypadkowemu rozłączeniu. Opaski zaciskowe używane do mocowania złączek powinny być bardzo solidne, najlepiej ze stali nierdzewnej.
Dla węży używanych w systemach nawadniania kropelkowego, które charakteryzują się bardzo niskim ciśnieniem wody, kluczowe jest zapewnienie szczelności na całej długości, aby zapobiec utracie wody. Przedłużenie takiego węża powinno być wykonane z materiałów kompatybilnych z systemem, a połączenia powinny być wykonane z precyzją, aby uniknąć jakichkolwiek nieszczelności. W tym przypadku często stosuje się specjalne złączki do systemów kropelkowych, które gwarantują precyzyjne dozowanie wody i minimalizują straty.
Warto również rozważyć elastyczność węża w zależności od jego przeznaczenia. Wąż do podlewania ogrodu powinien być na tyle elastyczny, aby łatwo go było manewrować wokół roślin i mebli ogrodowych. Natomiast wąż do mycia samochodu może być nieco sztywniejszy, jeśli ma być bardziej odporny na zginanie i uszkodzenia. Przedłużając wąż, starajmy się zachować jego pierwotne właściwości, wybierając materiały i akcesoria, które nie wpłyną negatywnie na jego elastyczność i funkcjonalność. Pamiętajmy, że każdy dodatkowy element, czy to łącznik, czy kolejny odcinek węża, może wpłynąć na parametry pracy całego systemu, dlatego zawsze warto dobrać je świadomie, biorąc pod uwagę specyfikę zastosowania.
Jak przedłużyć wąż ogrodowy, aby uniknąć problemów z ciśnieniem?
Uniknięcie problemów z ciśnieniem wody po przedłużeniu węża ogrodowego wymaga świadomego podejścia do wyboru materiałów i metod montażu. Głównym czynnikiem wpływającym na spadek ciśnienia jest długość węża oraz jego średnica wewnętrzna. Im dłuższy wąż i im mniejsza jego średnica, tym większe straty ciśnienia. Dlatego, jeśli planujemy znacząco przedłużyć wąż, warto rozważyć użycie węża o większej średnicy wewnętrznej, na przykład 3/4 cala zamiast standardowego 1/2 cala. Większa średnica pozwala na przepływ większej ilości wody przy mniejszym oporze, co minimalizuje straty ciśnienia.
Kolejnym istotnym elementem są łączniki. Każde połączenie, nawet najlepiej wykonane, generuje pewne straty ciśnienia ze względu na zmianę przekroju przepływu wody. Dlatego kluczowe jest stosowanie wysokiej jakości łączników, które minimalizują te straty. Wybierajmy łączniki o gładkiej powierzchni wewnętrznej, bez ostrych krawędzi czy zwężeń, które mogłyby utrudniać przepływ wody. Łączniki wykonane z mosiądzu lub specjalnych polimerów są zazwyczaj lepszym wyborem niż te z tanich, chropowatych tworzyw sztucznych.
Sposób montażu również ma znaczenie. Niewłaściwie zamontowane złączki, które nie przylegają do węża idealnie, mogą powodować turbulencje w przepływie wody i dodatkowe straty ciśnienia. Dlatego tak ważne jest dokładne dopasowanie średnicy węża do średnicy złączki i solidne, szczelne mocowanie, na przykład za pomocą opasek zaciskowych. Unikajmy sytuacji, w których wąż jest zagięty lub ściśnięty w miejscu połączenia, co również znacząco wpływa na przepływ wody.
Warto również pamiętać o samym źródle wody. Jeśli ciśnienie w naszym kranie jest już niskie, przedłużenie węża tylko pogorszy sytuację. W takim przypadku warto rozważyć zastosowanie pompki wspomagającej lub modernizację instalacji wodnej. Przed przystąpieniem do przedłużania węża, warto zmierzyć ciśnienie wody w kranie, aby mieć punkt odniesienia i ocenić, jak dużą stratę jesteśmy w stanie zaakceptować. Jeśli planujemy bardzo długie przedłużenie, może być konieczne zastosowanie kilku krótszych odcinków połączonych w strategicznych miejscach, aby zminimalizować sumaryczne straty ciśnienia.
Pamiętajmy, że nawet przy zachowaniu wszelkich środków ostrożności, pewien spadek ciśnienia jest nieunikniony przy przedłużaniu węża. Celem jest zminimalizowanie tych strat do poziomu, który nie wpłynie negatywnie na nasze potrzeby nawadniania. Regularne sprawdzanie stanu węża i połączeń, a także ewentualne czyszczenie z kamienia czy osadów, które mogą się gromadzić wewnątrz węża, również przyczyni się do utrzymania optymalnego przepływu wody.
Może Ci się również spodobać:
Archiwa
- kwiecień 2026
- marzec 2026
- luty 2026
- styczeń 2026
- grudzień 2025
- listopad 2025
- październik 2025
- wrzesień 2025
- sierpień 2025
- lipiec 2025
- czerwiec 2025
- maj 2025
- kwiecień 2025
- marzec 2025
- luty 2025
- styczeń 2025
- grudzień 2024
- listopad 2024
- październik 2024
- maj 2024
- luty 2024
- grudzień 2023
- maj 2023
- luty 2021
- październik 2020
- wrzesień 2020
- sierpień 2020
- czerwiec 2020
- styczeń 2020
- sierpień 2019
