Zawód prawnika – jak nim zostać?

Zawód prawnika od zawsze budzi respekt i podziw. Jest to ścieżka wymagająca ogromnego zaangażowania, nieustannego rozwoju i przede wszystkim pasji do prawa. Jeśli marzysz o karierze w tej prestiżowej profesji, przygotuj się na długą i nierzadko wyboistą drogę. W Polsce droga do zostania prawnikiem jest ściśle określona przez przepisy prawa i wymaga ukończenia studiów prawniczych, a następnie aplikacji prawniczej. To system, który ma na celu zapewnienie wysokich standardów kompetencji i etyki wśród osób wykonujących zawody prawnicze. Każdy etap tej ścieżki jest kluczowy i wymaga od kandydata determinacji oraz systematycznej pracy. Nie jest to droga dla osób szukających szybkich rozwiązań, lecz dla tych, którzy są gotowi poświęcić lata na zdobywanie wiedzy i praktycznych umiejętności. Od pierwszych lat studiów, przez intensywną aplikację, aż po zdanie egzaminu końcowego, każdy krok przybliża do upragnionego celu. Jest to inwestycja w przyszłość, która procentuje satysfakcją z wykonywanej pracy i możliwością realnego wpływu na życie innych ludzi.

Proces ten nie ogranicza się jedynie do przyswojenia ogromnej ilości przepisów i teorii. Kluczowe jest również rozwijanie umiejętności analitycznych, logicznego myślenia oraz zdolności argumentacji. Prawnik musi potrafić analizować skomplikowane sytuacje, identyfikować problemy prawne i znajdować optymalne rozwiązania. Komunikacja, zarówno pisemna, jak i ustna, odgrywa niebagatelną rolę. Skuteczne formułowanie pism procesowych, opinii prawnych czy argumentowanie przed sądem wymaga precyzji, jasności i przekonania. Ciągłe śledzenie zmian w prawie, orzecznictwie i doktrynie jest absolutnie niezbędne, aby móc świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Prawo jest dziedziną dynamiczną, która ewoluuje wraz ze zmianami społecznymi i gospodarczymi, dlatego prawnik musi być gotów na permanentne uczenie się i adaptację do nowych realiów prawnych.

Współczesny rynek prawniczy jest bardzo konkurencyjny. Aby wyróżnić się na tle innych, warto już na etapie studiów zdobywać dodatkowe doświadczenie, na przykład poprzez praktyki w kancelariach prawnych, angażując się w działalność kół naukowych czy biorąc udział w konkursach prawniczych. Rozwijanie umiejętności językowych, zwłaszcza angielskiego, otwiera drzwi do pracy z międzynarodowymi klientami i w transakcjach transgranicznych. Budowanie sieci kontaktów, tzw. networkingu, jest również niezwykle ważne. Uczestnictwo w konferencjach, seminariach i wydarzeniach branżowych pozwala na poznanie innych prawników, nawiązanie cennych znajomości i zdobycie informacji o możliwościach rozwoju zawodowego. Pamiętajmy, że zawód prawnika to nie tylko praca, ale także misja – pomoc ludziom w rozwiązywaniu ich problemów prawnych i ochrona ich praw.

Jakie są wymagania dotyczące zostania prawnikiem w polskim systemie prawnym

Aby móc legalnie wykonywać zawód prawnika w Polsce, niezbędne jest spełnienie szeregu konkretnych wymagań, które są ściśle określone przez ustawodawcę. Podstawowym i absolutnie koniecznym krokiem jest ukończenie studiów wyższych na kierunku prawo, które prowadzone są przez uprawnione do tego uczelnie. Studia te trwają zazwyczaj pięć lat i kończą się uzyskaniem tytułu magistra prawa. Program studiów jest bardzo obszerny i obejmuje szerokie spektrum zagadnień z różnych gałęzi prawa, od prawa cywilnego, przez karne, administracyjne, aż po prawo handlowe i międzynarodowe. W trakcie studiów studenci zdobywają nie tylko wiedzę teoretyczną, ale również uczą się analizować kazusy prawne i rozwiązywać problemy.

Po ukończeniu studiów prawniczych, droga do wykonywania zawodu prawnika wiąże się z koniecznością odbycia aplikacji prawniczej. W Polsce istnieją cztery główne typy aplikacji prawniczych: adwokacka, radcowska, notarialna oraz sędziowska/prokuratorska. Każda z tych aplikacji przygotowuje do wykonywania konkretnego zawodu prawniczego i ma swój specyficzny program oraz czas trwania. Aplikacja adwokacka trwa trzy lata i przygotowuje do zawodu adwokata, który może reprezentować klientów przed sądami we wszystkich sprawach. Aplikacja radcowska, również trzyletnia, przygotowuje do zawodu radcy prawnego, który specjalizuje się głównie w doradztwie prawnym dla przedsiębiorstw i instytucji, choć również może występować przed sądami w sprawach cywilnych, gospodarczych, pracy i ubezpieczeń społecznych.

Aplikacja notarialna przygotowuje do zawodu notariusza, którego rolą jest sporządzanie aktów notarialnych, poświadczanie dokumentów i wykonywanie innych czynności notarialnych. Jest to aplikacja zazwyczaj czteroletnia. Aplikacja sędziowska i prokuratorska są ścieżkami dedykowanymi dla osób, które chcą pracować w wymiarze sprawiedliwości jako sędziowie lub prokuratorzy. Aplikacje te również mają określony czas trwania i program szkoleniowy.

• Studia prawnicze ukończone z tytułem magistra prawa.
• Zdanie egzaminu wstępnego na wybraną aplikację prawniczą.
• Ukończenie aplikacji prawniczej w wybranej dziedzinie (adwokacka, radcowska, notarialna, sędziowska/prokuratorska).
• Po ukończeniu aplikacji należy zdać egzamin zawodowy, który jest ostatnim etapem weryfikującym wiedzę i umiejętności kandydata.
• Uzyskanie wpisu na listę adwokatów, radców prawnych, notariuszy lub powołanie na stanowisko sędziego lub prokuratora.

Po ukończeniu aplikacji i pomyślnym zdaniu egzaminu zawodowego, kandydat uzyskuje uprawnienia do wykonywania konkretnego zawodu prawniczego. Adwokaci i radcowie prawni muszą dodatkowo uzyskać wpis na odpowiednią listę prowadzoną przez izby adwokackie lub samorządy radcowskie. Sędziowie i prokuratorzy są powoływani na stanowiska przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa lub Prokuratora Generalnego. Każdy z tych zawodów wymaga nie tylko wiedzy, ale także pewnych cech osobowości, takich jak odpowiedzialność, uczciwość, spokój i umiejętność pracy pod presją.

Jakie są alternatywne ścieżki kariery dla prawnika po studiach prawniczych

Choć tradycyjne zawody prawnicze, takie jak adwokat, radca prawny czy sędzia, są najbardziej oczywistymi celami po ukończeniu studiów prawniczych, współczesny rynek pracy oferuje znacznie szersze spektrum możliwości. Rynek prawniczy ewoluuje, a zapotrzebowanie na specjalistyczną wiedzę prawniczą wykracza poza tradycyjne ramy. Absolwenci prawa, dzięki swoim wszechstronnym umiejętnościom analitycznym i interpretacyjnym, mogą z powodzeniem odnaleźć się w wielu innych sektorach gospodarki i administracji. Kluczem jest identyfikacja swoich mocnych stron i zainteresowań, a następnie ukierunkowanie rozwoju zawodowego w odpowiednim kierunku.

Jedną z popularnych alternatywnych ścieżek jest praca w korporacjach na stanowiskach in-house counsel, czyli wewnętrznych prawników firm. W dużych przedsiębiorstwach dział prawny jest często kluczowym elementem struktury, odpowiedzialnym za obsługę prawną wszystkich procesów biznesowych, od umów, przez zgodność z przepisami, po zarządzanie ryzykiem prawnym. Taka praca pozwala na zdobycie dogłębnej wiedzy o specyfice danej branży i często wiąże się z atrakcyjnymi warunkami zatrudnienia oraz możliwościami rozwoju w ramach struktury firmy.

Inną opcją jest kariera w administracji publicznej. Absolwenci prawa mogą pracować w ministerstwach, urzędach centralnych i samorządowych, gdzie zajmują się tworzeniem prawa, jego interpretacją, a także obsługą prawną działalności tych instytucji. Praca ta daje możliwość wpływu na kształtowanie porządku prawnego w kraju i często wiąże się ze stabilnym zatrudnieniem oraz możliwościami rozwoju kariery urzędniczej. Warto rozważyć także stanowiska w instytucjach Unii Europejskiej, które oferują unikalne doświadczenia i możliwość pracy w międzynarodowym środowisku.

• Kariera w działach prawnych dużych korporacji i przedsiębiorstw.
• Praca w administracji publicznej na różnych szczeblach, od urzędów lokalnych po instytucje centralne.
• Stanowiska związane z compliance, czyli zapewnieniem zgodności działalności firmy z obowiązującymi przepisami prawa.
• Praca w organizacjach pozarządowych (NGO), gdzie prawnicy mogą zajmować się prawami człowieka, ochroną środowiska czy pomocą prawną dla potrzebujących.
• Rozwój w obszarze nowych technologii, takich jak prawo nowych technologii, ochrona danych osobowych (RODO) czy sztuczna inteligencja.
• Kariera w bankowości i instytucjach finansowych, gdzie prawnicy zajmują się obsługą prawną transakcji, tworzeniem produktów finansowych i zarządzaniem ryzykiem.

Coraz większą popularność zdobywają również obszary takie jak prawo nowych technologii, prawo ochrony danych osobowych (RODO) czy prawo własności intelektualnej. Specjaliści w tych dziedzinach są niezwykle poszukiwani na rynku pracy, ponieważ ich wiedza jest kluczowa dla funkcjonowania nowoczesnych firm i organizacji. Ponadto, absolwenci prawa mogą rozwijać swoje kariery w sektorze finansowym, pracując w bankach, funduszach inwestycyjnych czy firmach ubezpieczeniowych, gdzie zajmują się obsługą prawną transakcji, tworzeniem produktów finansowych i zarządzaniem ryzykiem. Możliwa jest również praca w organizacjach pozarządowych, gdzie prawnicy mogą angażować się w działania na rzecz społeczeństwa, broniąc praw obywatelskich czy zajmując się problematyką ochrony środowiska.

Jakie są kluczowe umiejętności i cechy osobowościowe potrzebne prawnikowi

Droga do zostania prawnikiem, a następnie do osiągnięcia sukcesu w tej wymagającej profesji, wymaga nie tylko zdobycia gruntownej wiedzy teoretycznej, ale także rozwinięcia szeregu kluczowych umiejętności i cech osobowościowych. Prawo to dziedzina, która wymaga precyzji, logiki i umiejętności argumentacji, ale także empatii, cierpliwości i odporności na stres. Prawnik musi być wszechstronnie przygotowany, aby sprostać wyzwaniom, jakie stawia przed nim codzienna praktyka zawodowa i oczekiwania klientów, którzy często znajdują się w trudnych życiowych sytuacjach.

Jedną z fundamentalnych umiejętności jest doskonałe posługiwanie się językiem polskim, zarówno w mowie, jak i w piśmie. Prawnik musi potrafić formułować jasne, precyzyjne i przekonujące argumenty, tworzyć zrozumiałe pisma procesowe, opinie prawne i umowy. Zdolność do jasnego i logicznego myślenia jest absolutnie niezbędna. Prawnik musi umieć analizować skomplikowane zagadnienia, identyfikować sedno problemu, wyciągać trafne wnioski i proponować skuteczne rozwiązania. Ta umiejętność pozwala na skuteczne działanie w sytuacjach kryzysowych i na obronę interesów klienta w sposób profesjonalny.

Kolejną kluczową kompetencją jest umiejętność szybkiego przyswajania i analizowania dużej ilości informacji. Prawo jest dziedziną, która ciągle się zmienia, a prawnik musi być na bieżąco z nowymi przepisami, orzecznictwem i doktryną. Zdolność do efektywnego wyszukiwania i przetwarzania informacji jest zatem niezwykle ważna. Do tego dochodzi umiejętność pracy pod presją czasu i stresu. Procesy sądowe, terminy i złożoność spraw często generują napięcie, dlatego prawnik musi potrafić zachować spokój, podejmować racjonalne decyzje i działać efektywnie nawet w najtrudniejszych okolicznościach. Odporność psychiczna jest nieoceniona.

• Doskonałe umiejętności analityczne i logicznego myślenia.
• Precyzja i bogactwo języka polskiego w mowie i piśmie.
• Zdolność do efektywnego wyszukiwania, analizowania i syntezowania informacji prawnych.
• Umiejętność pracy pod presją czasu i odporność na stres.
• Wysoki poziom etyki zawodowej i uczciwość.
• Empatia i umiejętność budowania relacji z klientem.
• Cierpliwość i wytrwałość w dążeniu do celu.
• Umiejętność negocjacji i rozwiązywania konfliktów.
• Dyscyplina osobista i doskonała organizacja pracy.

Poza umiejętnościami twardymi, równie istotne są cechy osobowościowe. Etyka zawodowa i uczciwość to fundament zawodu prawnika. Klient powierza prawnikowi swoje problemy i tajemnice, dlatego zaufanie i poczucie bezpieczeństwa są kluczowe. Empatia i umiejętność słuchania pozwalają na zrozumienie potrzeb klienta i zbudowanie silnej relacji opartej na wzajemnym szacunku. Cierpliwość i wytrwałość są niezbędne, ponieważ wiele spraw prawnych trwa długo i wymaga konsekwentnego działania. Warto również podkreślić znaczenie umiejętności negocjacyjnych, które pozwalają na osiąganie korzystnych porozumień bez konieczności angażowania się w długotrwałe i kosztowne procesy sądowe.

Jakie są perspektywy zawodowe prawnika po ukończeniu aplikacji

Po pomyślnym ukończeniu aplikacji prawniczej i zdaniu egzaminu zawodowego, otwiera się przed kandydatem szerokie spektrum możliwości zawodowych. Jest to moment, w którym teoretyczna wiedza i praktyczne umiejętności zdobyte podczas aplikacji zostają poddane próbie w realnych warunkach rynkowych. Perspektywy zawodowe prawnika po aplikacji są zróżnicowane i zależą od wybranej ścieżki kariery, specjalizacji, a także od indywidualnych predyspozycji i ambicji. Rynek prawniczy jest dynamiczny i oferuje wiele dróg rozwoju, zarówno w ramach tradycyjnych zawodów, jak i w alternatywnych obszarach.

Dla adwokatów i radców prawnych, pierwszą możliwością jest rozpoczęcie kariery w ramach kancelarii prawnych. Mogą to być zarówno duże, międzynarodowe firmy prawnicze, jak i mniejsze, butikowe kancelarie specjalizujące się w konkretnych dziedzinach prawa. W kancelariach młodzi prawnicy zazwyczaj rozpoczynają pracę jako młodsi prawnicy lub asystenci, zdobywając doświadczenie pod okiem bardziej doświadczonych kolegów. Stopniowo awansują, przejmując coraz większą odpowiedzialność za prowadzenie spraw i obsługę klientów. Wiele osób decyduje się na specjalizację w konkretnej dziedzinie prawa, na przykład w prawie handlowym, prawie nieruchomości, prawie karnym, prawie pracy czy prawie nowych technologii, co pozwala im na budowanie silnej pozycji eksperta na rynku.

Alternatywą dla pracy w kancelarii jest podjęcie zatrudnienia w działach prawnych przedsiębiorstw. Duże firmy, niezależnie od branży, często zatrudniają własnych prawników do obsługi bieżących spraw, tworzenia umów, doradztwa w zakresie zgodności z prawem oraz zarządzania ryzykiem prawnym. Praca in-house pozwala na dogłębne poznanie specyfiki danej branży i często wiąże się z możliwością rozwoju kariery w ramach struktury korporacyjnej. Jest to również często bardziej stabilna forma zatrudnienia niż praca w kancelarii, która bywa bardziej uzależniona od koniunktury rynkowej.

• Możliwość założenia własnej kancelarii adwokackiej lub radcowskiej.
• Praca jako prawnik wewnętrzny (in-house counsel) w korporacjach i firmach.
• Kariera w administracji publicznej na stanowiskach wymagających wiedzy prawniczej.
• Specjalizacja w niszowych dziedzinach prawa, takich jak prawo nowych technologii, prawo ochrony danych osobowych czy prawo lotnicze.
• Praca w międzynarodowych organizacjach i instytucjach.
• Rozwój w obszarze doradztwa prawnego dla startupów i innowacyjnych przedsiębiorstw.
• Możliwość podjęcia kariery naukowej i dydaktycznej na uczelniach wyższych.

Dla tych, którzy marzą o karierze w wymiarze sprawiedliwości, aplikacja sędziowska lub prokuratorska otwiera drzwi do pracy w sądach lub prokuraturach. Jest to ścieżka wymagająca dużej odpowiedzialności i zaangażowania, ale jednocześnie dająca możliwość realnego wpływu na funkcjonowanie systemu prawnego i sprawiedliwości. Należy pamiętać, że rynek prawniczy jest konkurencyjny, dlatego kluczowe jest ciągłe doskonalenie swoich umiejętności, poszerzanie wiedzy i budowanie sieci kontaktów zawodowych. Specjalizacja w niszowych dziedzinach prawa, takich jak prawo ochrony danych osobowych, prawo nowych technologii czy prawo energetyczne, może przynieść znaczącą przewagę na rynku pracy.

Jakie są koszty i potencjalne dochody związane z pracą prawnika

Rozważając drogę do zostania prawnikiem, nie można pominąć aspektu finansowego. Zarówno koszty związane z edukacją i aplikacją, jak i potencjalne dochody po osiągnięciu celu, są istotnymi czynnikami wpływającymi na decyzję o podjęciu tego zawodu. Warto zaznaczyć, że ścieżka ta jest długoterminową inwestycją, która wymaga znacznych nakładów finansowych i czasowych, zanim zacznie przynosić wymierne zyski. Zrozumienie tych aspektów pozwala na realistyczne zaplanowanie przyszłości zawodowej i uniknięcie potencjalnych rozczarowań.

Pierwszym znaczącym wydatkiem są oczywiście studia prawnicze. Choć studia na uczelniach publicznych są bezpłatne, wiele osób decyduje się na studia na uczelniach prywatnych, gdzie czesne może wynosić od kilku do kilkunastu tysięcy złotych rocznie. Do tego należy doliczyć koszty podręczników, materiałów edukacyjnych, a także utrzymania w mieście, w którym znajduje się uczelnia, jeśli jest to inny ośrodek niż miejsce zamieszkania kandydata. Po ukończeniu studiów, kolejnym znaczącym wydatkiem jest aplikacja prawnicza. Opłaty za aplikacje mogą się różnić w zależności od izby i rodzaju aplikacji, ale zazwyczaj wynoszą od kilkuset do kilku tysięcy złotych rocznie. Do tego dochodzą koszty szkoleń, egzaminów i materiałów.

Po zdobyciu uprawnień, potencjalne dochody prawnika są bardzo zróżnicowane i zależą od wielu czynników. Początkujący adwokaci czy radcowie prawni, pracujący w kancelariach, mogą liczyć na zarobki od kilku do kilkunastu tysięcy złotych brutto miesięcznie. Wielkość zarobków jest silnie uzależniona od renomy kancelarii, jej specjalizacji oraz od regionu Polski. W dużych miastach, takich jak Warszawa, Kraków czy Wrocław, wynagrodzenia są zazwyczaj wyższe niż w mniejszych ośrodkach. Z czasem, wraz ze zdobywaniem doświadczenia, budowaniem własnej bazy klientów i osiąganiem sukcesów zawodowych, zarobki mogą znacząco wzrosnąć.

• Koszty studiów prawniczych na uczelniach prywatnych.
• Opłaty za aplikacje prawnicze (adwokacką, radcowską, notarialną).
• Koszty egzaminów zawodowych i szkoleń.
• Potencjalne zarobki początkującego prawnika w kancelarii.
• Możliwość uzyskania znacznie wyższych dochodów przez doświadczonych prawników i partnerów w kancelariach.
• Zarobki prawników pracujących in-house w korporacjach.
• Dochody z własnej kancelarii, które mogą być bardzo wysokie, ale wymagają wcześniejszych inwestycji i budowania marki.
• Potencjalne dochody z wykonywania zawodu notariusza, który zazwyczaj jest bardzo dobrze wynagradzany.

Prawnicy pracujący in-house w korporacjach również mogą liczyć na atrakcyjne wynagrodzenia, często porównywalne lub nawet wyższe niż w renomowanych kancelariach, zwłaszcza na wyższych szczeblach zarządzania. Osoby, które zdecydują się na założenie własnej kancelarii, mają potencjalnie najwyższe możliwości zarobkowe, ale jednocześnie ponoszą największe ryzyko. Sukces własnej firmy prawniczej zależy od umiejętności pozyskiwania klientów, efektywnego zarządzania zespołem i budowania silnej marki. Warto również wspomnieć o zawodzie notariusza, który jest zazwyczaj bardzo dobrze wynagradzany i oferuje stabilne dochody, choć droga do niego jest specyficzna i wymaga dodatkowych etapów szkolenia.

Jakie są aspekty etyczne i zawodowe w pracy prawnika

Każdy prawnik, niezależnie od tego, czy jest adwokatem, radcą prawnym, notariuszem, sędzią czy prokuratorem, zobowiązany jest do przestrzegania ścisłych zasad etyki zawodowej. Te zasady nie są jedynie formalnymi wytycznymi, ale stanowią fundament zaufania publicznego do całego systemu prawnego i jego przedstawicieli. Naruszenie tych zasad może prowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z utratą prawa do wykonywania zawodu. Dlatego tak ważne jest, aby każdy, kto decyduje się na ścieżkę prawniczą, dokładnie rozumiał i akceptował te zobowiązania.

Podstawową zasadą etyczną jest obowiązek działania w najlepszym interesie klienta. Prawnik musi zawsze kierować się dobrem swojego mocodawcy, dbając o jego prawa i interesy, jednocześnie pozostając w zgodzie z prawem i zasadami moralnymi. Oznacza to między innymi zakaz reprezentowania stron o sprzecznych interesach w tej samej sprawie. Kluczowym elementem tej zasady jest również poufność. Wszystkie informacje uzyskane od klienta w ramach relacji prawnik-klient są objęte tajemnicą zawodową i nie mogą być ujawniane bez zgody klienta, chyba że przepis prawa stanowi inaczej lub jest to niezbędne do obrony interesów prawnika w postępowaniu dyscyplinarnym lub karnym.

Kolejnym ważnym aspektem jest uczciwość i rzetelność w postępowaniu. Prawnik nie może wprowadzać w błąd sądu, organów ścigania ani innych uczestników postępowania. Musi przedstawiać fakty i dowody w sposób zgodny z prawdą. Dotyczy to również relacji z innymi uczestnikami procesu. Niezwykle istotna jest również niezależność prawnika. Oznacza to, że prawnik powinien być wolny od nacisków zewnętrznych, zarówno ze strony klienta, jak i innych osób czy instytucji, które mogłyby wpływać na jego decyzje. Niezależność pozwala na obiektywną ocenę sytuacji i podejmowanie decyzji w oparciu o prawo i najlepszy interes klienta.

• Obowiązek działania w najlepszym interesie klienta.
• Zachowanie tajemnicy zawodowej i poufności informacji.
• Uczciwość, rzetelność i prawdomówność w postępowaniu.
• Niezależność prawnika od nacisków zewnętrznych.
• Unikanie konfliktu interesów.
• Profesjonalizm i wysoka kultura osobista w relacjach z klientami, sądami i innymi uczestnikami postępowania.
• Ciągłe podnoszenie kwalifikacji i aktualizowanie wiedzy prawniczej.
• Odpowiedzialność za swoje działania i decyzje.

Relacje z sądami i innymi organami wymagają szczególnej staranności i poszanowania dla ich autorytetu. Prawnik powinien prezentować swoje argumenty w sposób rzeczowy i kulturalny, unikając niepotrzebnych emocji czy agresji. Warto również wspomnieć o obowiązku ciągłego podnoszenia kwalifikacji. Prawo ewoluuje, dlatego prawnik musi być na bieżąco z nowymi przepisami, orzecznictwem i doktryną, aby móc świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Wreszcie, każdy prawnik ponosi odpowiedzialność za swoje działania i decyzje. W przypadku naruszenia zasad etyki lub prawa, może być pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej, cywilnej lub karnej. Dlatego tak ważne jest, aby w swojej codziennej pracy kierować się nie tylko wiedzą, ale także sumieniem i poczuciem obowiązku wobec społeczeństwa.

Może Ci się również spodobać:

Drzewo genealogiczne jak zaznaczyć rozwody?

Kiedy wprowadzono rozwody w Polsce?

Rozwód, a co po nim?